شب پره کرم خوشه خوار انگور با نام علمی Lobesia botrana از راسته ی Lepidoptera و خانواده ی Tortricidae است. این آفت عامل اصلی خسارت به انگور (.Vitis vinifera L) در حوضه مدیترانه است. خسارت این آفت به دلیل تغذیه لارو از خوشه های انگور است که آنها را در اواسط فصل به قارچ بوتریتیس Botrytis cinerea (Sclerotiniaceae) حساس می کند و منجر به ایجاد پوسیدگی های اولیه و ثانویه در هنگام برداشت می شود.

شناسایی و روش های کنترل کرم خوشه خوار انگور

 

تاریخچه بررسی

تأثیر کرم خوشه خوار بر انگور و استراتژی های مختلف کنترل از اواخر قرن 19 مورد مطالعه قرار گرفته است. اخیراً، تلاش هایی برای افزایش اثربخشی و کاهش اثرات زیست محیطی مدیریت L. botrana انجام شده است. به طور خاص، اکولوژی شیمیایی L. botrana و فیزیولوژی رفتاری کانون های تحقیقاتی در دهه های اخیر بوده است. ما زیست‌شناسی و رفتار L. botrana را در رابطه با انگور و دشمنان طبیعی آن بررسی می‌کنیم و استراتژی‌های کنترل فعلی و آینده را با توجه به دانش خود از محیط زیست شیمیایی آن مورد بحث قرار می‌دهیم.

کرم خوشه خوار انگور در سال 1775 توسط Denis & Schiffermu¨ller به عنوان Tortrix توصیف شد و سپس توسط سایر نویسندگان دوباره توصیف شد و به جنس Eudemis و Polychrosis نسبت داده شد. در حال حاضر، به عنوان Lobesia Guene´ 1845، به خانواده Tortricidae، زیرخانواده Olethreutinae، قبیله Olethreutini تعلق دارد. مورفولوژی کرم خوشه خوار به طور گسترده توسط Bovey (1966) توصیف شد.

مشخصات بیولوژی و ریخت شناسی

  •  ویژگی حشره بالغ

شب پره ای است كه عرض آن با بال های باز، حدود ۱۲ ميلی متر و طول بدن حدود ۶ ميلی متر می باشد. بال هاي جلويي با زمينه قهوه ای روشن همراه با دو نوار روشن عرضي است. در بخش ميانی آن لكه هاي با نقش نگار تيره ديده می شود و نوارها به طور متناوب بين لكه ها واقع شده اند. بال های جلويی در حاشيه انتهايي بال ها ريشك هايي به رنگ روشن دارند.

  • تخم

به قطر ۶,۰ تا ۸,۰ ميلي متر و به زحمت با چشم ديده مي شوند و رنگ آن زرد مايل به سفيد است.

  • لارو

در انتهاي رشد ۱۰ تا ۱۱ ميلي متر طول دارند. رنگ آن ها در ابتدا سفيد است كه بتدريج به رنگ سبز مايل به زرد تا مايل به قهوه ای تغيير مي كند. پيش گرده و سر در لاروها سياه رنگ است.

  • شفيره

به رنگ قهوه ای روشن تا تيره و به طول ۵ تا ۶ ميلی متر مشاهده می شوند. دوره جنینی ۸ تا ۱۰ روز ، دوره لاروی ۱۷ تا ۱۸ روز و چهار سن لاروی دارد ، دوره شفیرگی ۷ تا ۸ روز و دوره نشو و نما برای یک نسل ۳۲ تا ۳۶ روز طول می کشد

تعداد نسل كرم خوشه خوار انگور در فصل رويش براساس مناطق جغرافيايي مختلف، متفاوت و از دو تا پنج نسل در سال گزارش شده است. در ايران اين آفت براساس موقعيت جغرافيايي منطقه و شرايط محيطي حاكم بر آن، سه تا چهار نسل با نسل چهارم ناقص دارد

حشرات كامل، دارای دیاپوز اختیاری بوده و فعاليت شبانه داشته و در طول روز در زير برگ ها، علف هاي هرز و شكاف تنه درختان استراحت مي كنند. پرواز آنها از غروب آفتاب شروع مي شود و كمي بعد از آن به اوج مي رسد و با طلوع آفتاب پايان مي يابد. حشرات كامل با حركات زياد حين پرواز قابل شناسايي مي باشند.

شناسایی و روش های کنترل کرم خوشه خوار انگور

 

روش های مبارزه با کرم خوشه خوار انگور

هر جا که کرم خوشه خوار انگور وجود داشته باشد، تأثیر اقتصادی زیادی بر تولید انگور دارد و نیاز به کنترل دارد. میزان خسارت به طیف وسیعی از عوامل مانند رقم و اقدامات زراعی، شرایط آب و هوایی و تعداد نسل ها بستگی دارد. حشره کش ها با توجه به سطح آسیب اقتصادی استفاده می شوند، که می تواند بسته به نسل، حساسیت رقم به آلودگی بعدی توسط B. cinerea می تواند متفاوت باشند

لاروهای نسل اول ممکن است لزوماً نیازی به کنترل با تیمارهای شیمیایی نداشته باشند. در طی ماه‌های بین کاشت تا برداشت، کاهش دانه‌ها و حبه هایی که توسط L. botrana ایجاد شده با افزایش اندازه و وزن حبه های سالم جبران می‌شود. به این دلایل، کنترل شیمیایی در نسل اول منحصراً زمانی اعمال می‌شود که تراکم جمعیت آفت به آستانه آسیب برسد (یعنی 50 درصد توده‌های آلوده). برای نسل های بعدی لارو، آستانه آسیب بین 1 تا 5 درصد یا 10 تا 15 درصد خوشه های آسیب دیده بسته به رقم، سفتی خوشه و زمان برداشت متغیر است.

شناسایی و روش های کنترل کرم خوشه خوار انگور

 

  • کنترل بیولوژیک با استفاده از فرومون کرم خوشه خوار

اثربخشی استراتژی‌های کنترل مبتنی بر فرمون به توانایی پروانه‌ها برای حرکت در فضا بستگی دارد. مشاهدات میدانی انجام شده با حشرات مشخص شده که متعاقباً با تله‌های غذایی دستگیر شده‌اند، نشان داد که L. botrana در مقایسه با سایر tortricids بی‌حرکت است.

شناسایی و روش های کنترل کرم خوشه خوار انگور

 

اگرچه نرها می توانند چند متر روی پوشش گیاهی بچرخند تا از جریان های هوا برای مهاجرت در مسافت های طولانی تر استفاده کنند، ماده ها عموماً کمتر پراکنده هستند و تا عمق بیش از 100 متر مشاهده نشده است.

بنابراین تله های فرومونی را باید در فواصل کمتری استفاده کنید تا شانس کنترل موفق افزایش پیدا کند

 

منبع

Loriatti et al, 2011. Chemical Ecology and Management of Lobesia botrana (Lepidoptera: Tortricidae). 10.1603/EC10443